Kısaca
Gelişimsel değerlendirme; çocuğun motor, dil, bilişsel, sosyal-duygusal ve öz bakım becerilerinin yaşına göre nerede olduğunu gözlem, aile görüşmesi ve standart araçlarla inceleyen bir süreçtir. Başakşehir Tuz Odası’nda değerlendirme sonunda aileye hangi alanda destek gerektiği açıkça anlatılır.
Gelişimsel değerlendirme neye bakar?
Her çocuk kendi hızında gelişir, ama bu hızın normal sayılan bir aralığı vardır. Gelişimsel değerlendirme, çocuğun beş ana alanda bu aralığın neresinde olduğunu inceler:
- Kaba motor: oturma, yürüme, koşma, zıplama, denge
- İnce motor: kavrama, nesneleri bir elden diğerine geçirme, çizme, makas, kalem
- Dil ve iletişim: anlama, kelime sayısı, cümle kurma, iletişim başlatma
- Bilişsel: problem çözme, oyun, taklit, dikkat
- Sosyal-duygusal ve öz bakım: göz teması, ortak dikkat, akranlarla oyun, giyinme, yemek
Ne zaman değerlendirme yaptırmalı?
İçinizde bir soru işareti varsa beklemek yerine bir değerlendirme yaptırmak çoğu zaman daha sağlıklı bir yoldur. Sonuç her şeyin yolunda olduğunu gösterirse içiniz rahatlar; destek gerektiren bir alan çıkarsa da erken başlamış olursunuz. Ailelerin en sık getirdiği sorular:
- “Akranları cümle kuruyor, o hâlâ birkaç kelimeyle anlaşıyor.”
- “İsmini söylediğimde dönmüyor, göz teması az.”
- “Yürümeye geç başladı, hâlâ sık düşüyor.”
- “Kreşte diğer çocuklarla oynamıyor, hep kendi başına.”
- “Okula başlamaya hazır mı, emin değiliz.”
Değerlendirme nasıl yapılır?
Değerlendirme psikolog ve ergoterapistin birlikte çalıştığı bir süreçtir. Önce ebeveynlerle gelişim öyküsü alınır: gebelik ve doğum, ilk yıllardaki gelişim basamakları, günlük rutin. Ardından çocuk oyun içinde gözlemlenir ve yaşına uygun standart değerlendirme araçları kullanılır. Çocuğun kendini rahat hissetmesi sonucun doğruluğunu etkilediği için acele etmeyiz; gerekirse değerlendirme iki oturuma bölünür.
Sonuçta ne alırsınız?
Değerlendirmenin sonunda ebeveynlerle bir görüşme yapılır. Bu görüşmede çocuğun güçlü yanları, desteğe ihtiyaç duyduğu alanlar ve önerilen sonraki adımlar sade bir dille anlatılır. Destek gereken alana göre ergoterapi, psikolojik destek ya da ikisinin birlikte yürüdüğü bir program önerilir.
Önemli: Gelişimsel değerlendirme bir tanı süreci değildir. Otizm spektrum bozukluğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ya da başka bir gelişimsel tanıdan şüphelenilirse sizi çocuk nörolojisi, çocuk ve ergen psikiyatrisi ya da gelişimsel pediatri uzmanına yönlendiririz. Konuşma gecikmesinde dil ve konuşma terapistiyle görüşmenizi de önerebiliriz.
Başakşehir’de gelişim değerlendirmesi
Bahçeşehir’deki merkezimizde değerlendirmeler, çocukların yorgun olmadığı sabah saatlerine ve Cumartesi’ye öncelikli olarak planlanır. Değerlendirmeye gelirken varsa çocuğunuzun önceki doktor ve okul raporlarını yanınızda getirmeniz faydalı olur.
Sık sorulan sorular
Gelişimsel değerlendirme ne kadar sürer?
Çocuğun yaşına ve incelenen alanlara göre değişir. Genellikle bir ya da iki oturumda tamamlanır; ardından aileyle sonuçlar konuşulur.
Değerlendirme sonunda tanı konur mu?
Hayır. Gelişimsel değerlendirme bir tanı süreci değildir. Tanı gerektiren bir durumdan şüphelenilirse sizi çocuk nörolojisi, çocuk psikiyatrisi ya da gelişimsel pediatri uzmanına yönlendiririz.
Okul öncesi dönemde değerlendirme yaptırmak gerekli mi?
Her çocuk için şart değildir. Ancak konuşma, hareket ya da sosyal iletişim konusunda içinizde bir soru işareti varsa erken bir değerlendirme gereksiz endişeyi de giderir.
Bu hizmetin Therability’deki ayrıntılı tanıtımı için gelişimsel değerlendirme süreci sayfasına bakabilirsiniz.