Kısaca
Çocuk ergoterapisi; ince ve kaba motor beceriler, duyusal düzenleme, dikkat ve öz bakım gibi alanlarda zorlanan çocuklarla oyun temelli çalışan bir sağlık disiplinidir. Başakşehir Tuz Odası’nda ergoterapist önce değerlendirme yapar, sonra aileyle birlikte hedefleri belirler.
Ergoterapi çocuklarda neye bakar?
Ergoterapi (İngilizcede occupational therapy) kişinin günlük hayatta yapması gereken işlere odaklanır. Bir çocuk için bu işler oyun oynamak, giyinmek, yemek yemek, okulda yerinde oturmak, kalem tutmak ve arkadaşlarıyla bir oyuna katılmaktır. Ergoterapist, çocuğun bu işlerde nerede takıldığını bulur ve oyun içinde o beceriyi çalışır.
Bunu yaparken üç şeye birden bakar: çocuğun bedeni (kas gücü, denge, koordinasyon), duyuları (dokunma, hareket, ses, görme bilgisini nasıl işlediği) ve ortamı (ev, okul, sınıf düzeni).
Hangi durumlarda ergoterapiste gidilir?
Ailelerin bizi aramasına en sık neden olan durumlar şunlar:
- Kalemi yumruk gibi tutuyor, yazarken çok çabuk yoruluyor, yazısı okunmuyor
- Makas kullanmakta, boyamada, puzzle yapmakta yaşıtlarından geride
- Sık düşüyor, eşyalara çarpıyor, bisiklet ya da top oyunlarından kaçıyor
- Düğme, fermuar, ayakkabı gibi öz bakım işlerini tek başına yapamıyor
- Sınıfta yerinde oturamıyor, sürekli hareket ediyor ya da tam tersi çok pasif
- Kıyafet etiketi, saç kesimi, gürültü gibi şeylere aşırı tepki veriyor
Bu listedeki maddeler tek başına bir sorun olduğu anlamına gelmez. Belirleyici olan, durumun çocuğun günlük hayatını ne kadar zorlaştırdığıdır. Emin değilseniz hangi uzmana gitmeli yönlendiricimize göz atabilirsiniz.
Değerlendirme nasıl yapılır?
İlk görüşmede ebeveynlerle çocuğun gelişim öyküsünü ve günlük rutinini konuşuruz. Sonra ergoterapist çocukla oyun içinde zaman geçirir: tırmanma, denge tahtası, salıncak, ince motor masası. Gerekli görülürse yaşa uygun standart değerlendirme araçları ve duyusal profil anketleri kullanılır. Değerlendirmenin sonunda hangi alanlarda çalışılacağını ve neden önemli olduğunu sade bir dille anlatırız.
Seanslar nasıl geçer?
Dışarıdan bakan biri seansı oyun sanar, çocuk da öyle yaşar. Ama her etkinliğin bir hedefi vardır. Örneğin hamurdan küçük toplar yapmak parmak kaslarını, salıncakta yön değiştirmek denge sistemini, engel parkuru ise hareket planlamasını çalıştırır. Ergoterapist çocuğun tepkisine göre zorluğu anlık olarak ayarlar; çok kolay olan sıkıcı, çok zor olan da bıraktırıcıdır.
Her seansın sonunda ebeveynle birkaç dakika konuşulur ve eve bir iki öneri verilir. Ergoterapinin evde devam etmesi, en az seans kadar önemlidir.
Okul çağındaki çocuklarda ergoterapi
İlkokula başlayan çocuklarda yazı yazma, masada oturma, dikkat sürdürme ve sınıf içi düzen ön plana çıkar. Gerekirse öğretmenle paylaşılabilecek kısa öneriler hazırlıyoruz: oturma düzeni, kalem tutacağı, hareket molaları gibi. Dikkat ve davranış sorunlarının eşlik ettiği durumlarda çocuk psikoloğumuzla birlikte çalışıyoruz.
Ergoterapi, duyu bütünleme ve tuz odası
Duyusal zorlukları olan çocuklarda ergoterapi programı çoğunlukla duyu bütünleme terapisiyle iç içe ilerler. Bazı ailelerimiz seans öncesinde ya da sonrasında çocuğun sakin bir ortamda dinlenmesi için tuz odasını da tercih ediyor. Bu tamamen isteğe bağlıdır ve terapinin bir parçası değil, tamamlayıcısıdır.
Sık sorulan sorular
Ergoterapiye hangi yaşta başlanır?
Yaş sınırı yoktur. Bebeklik döneminden okul çağının sonuna kadar her yaşta değerlendirme yapılabilir. Erken fark edilen zorluklar genellikle daha kısa sürede ele alınır.
Ergoterapi seansında ne yapılır?
Seans dışarıdan oyun gibi görünür: salıncak, denge tahtası, tırmanma, hamur, makas, boncuk dizme. Her etkinliğin arkasında belirli bir hedef vardır ve ergoterapist çocuğun tepkisine göre zorluğu ayarlar.
Ergoterapi ile fizyoterapi aynı şey mi?
Değil. Fizyoterapi daha çok hareket ve kas-iskelet sistemine odaklanır. Ergoterapi ise o hareketin günlük bir işe nasıl dönüştüğüne bakar: düğme iliklemek, çatal kullanmak, sınıfta yerinde oturabilmek.
Bu hizmetin Therability’deki ayrıntılı tanıtımı için Bahçeşehir ergoterapi programı sayfasına bakabilirsiniz.