Ergoterapi nedir? Çocuklarda ne zaman gerekir

Ergoterapi ne demek?

Ergoterapi, İngilizcedeki occupational therapy karşılığıdır. Buradaki “occupation” iş ya da meslek değil, kişinin gününü dolduran anlamlı uğraşlar anlamına gelir. Dünya Ergoterapistler Federasyonu (WFOT) mesleği, insanların günlük yaşamın etkinliklerine katılımını sağlamaya odaklanan, kişi merkezli bir sağlık mesleği olarak tanımlar.

Bir yetişkin için bu etkinlikler iş, ev işleri ve hobiler olabilir. Bir çocuğun “işi” ise oynamak, kendine bakmak ve okula katılmaktır. Çocuk ergoterapisi tam olarak bu üç alana bakar.

Çocuk ergoterapisi hangi alanlarda çalışır?

• İnce motor beceriler: kavrama, kalem tutma, makas kullanma, boncuk dizme, el-göz koordinasyonu
• Kaba motor beceriler: denge, koordinasyon, hareket planlama, iki tarafı birlikte kullanma
• Duyusal işlemleme: dokunma, ses, hareket ve denge bilgisine verilen tepkiler (duyu bütünleme)
• Öz bakım: giyinme, yemek yeme, tuvalet, diş fırçalama
• Okul becerileri: yazı yazma, masada oturma, dikkat sürdürme, sınıf düzenine uyum
• Oyun ve sosyal katılım: akranlarla oyuna katılma, sırayla oynama, oyun fikri üretme

Ne zaman ergoterapi gerekir?

Ergoterapiye ihtiyaç duyan çocukların bir kısmında serebral palsi, otizm, Down sendromu ya da erken doğum gibi bilinen bir durum vardır. Ama çoğu çocukta herhangi bir tanı yoktur; aile sadece çocuğun bazı işlerde yaşıtlarından belirgin şekilde zorlandığını fark etmiştir. Şu durumlarda bir değerlendirme faydalı olur:

• Okul öncesi dönemde boyama, makas ve puzzle gibi masa başı etkinliklerden sürekli kaçınma
• Yaşına göre giyinme ve yemek yemede belirgin bağımlılık
• Sık düşme, sakarlık, top ve bisiklet gibi oyunlardan uzak durma
• İlkokulda yazı yazmada zorluk, çok çabuk yorulma, okunaksız yazı
• Dokunma, ses ve harekete aşırı ya da az tepki (duyu bütünleme belirtileri)
• Sınıfta yerinde oturmakta ve dikkatini sürdürmekte zorlanma

Bir ergoterapi seansında neler olur?

İlk adım değerlendirmedir. Ergoterapist ebeveynlerle görüşür, çocuğu oyun içinde gözlemler ve gerektiğinde yaşa uygun standart testler kullanır. Bu aşamanın sonunda aileyle birlikte somut hedefler konur: “Üç ay içinde ceketini yardımsız giysin”, “Ödev sırasında kalemi doğru tutsun” gibi.

Seanslar oyunla geçer. Bir çocuk salıncakta sallanırken torbaya fasulye kesesi atar, bir diğeri tünelden geçip hazine arar, bir başkası hamurun içine saklanmış boncukları bulur. Çocuk için bunlar oyundur. Ergoterapist içinse sırasıyla denge ile hedefleme, hareket planlaması ve parmak kasları üzerine yapılan çalışmalardır.

Ailenin rolü

Haftada bir ya da iki seans, çocuğun haftasının çok küçük bir parçasıdır. Asıl değişim evde olur. Bu yüzden iyi bir ergoterapi programı her zaman ev önerileriyle birlikte gelir: kahvaltı masasında oturma düzeni, okul çantasını hazırlarken çocuğa verilebilecek görevler, banyoda yapılabilecek duyusal etkinlikler gibi.

Başakşehir’de çocuk ergoterapisi arıyorsanız ergoterapi sayfamızda süreci ayrıntılı anlattık. Merkezimiz Therability ergoterapi ekibiyle birlikte çalışır.

Sık sorulan sorular