Kısaca
Oyun terapisi, özellikle 3-12 yaş çocukların duygularını ve yaşadıklarını oyun yoluyla ifade edip işlemesine yardım eden bir psikoterapi yöntemidir. Kaygı, öfke, travmatik yaşantılar, aile içi değişimler ve sosyal zorluklarda kullanılır. Seanslar seçilmiş oyuncakların bulunduğu bir odada psikolog eşliğinde yapılır ve düzenli ebeveyn görüşmeleriyle desteklenir.
Neden oyun?
Bir yetişkin kötü bir gününü anlatırken kelimeleri kullanır. Beş yaşındaki bir çocuk ise aynı şeyi oyuncak arabaları çarpıştırarak, bebeğe kızarak ya da kum tepsisine bir duvar örerek anlatır. Çocuklar için oyun, hem düşünmenin hem de ifade etmenin doğal yoludur.
Oyun terapisi bu doğal dili kullanır. Terapist çocuğa “Neden üzgünsün?” diye sormak yerine, çocuğun oyununda neyin tekrarlandığına, hangi karakterin korktuğuna, hangisinin kazandığına dikkat eder. Güvenli bir ortamda çocuk zor duygularını oyunda deneyimler, dönüştürür ve onlarla baş etmenin yollarını bulur.
Oyun odasında neler var?
Oyun odasındaki malzemeler rastgele değil, farklı duyguların ifade edilebileceği şekilde seçilir:
- Gerçek hayat oyuncakları: aile figürleri, bebek evi, mutfak seti, arabalar
- Duygu ifadesi için oyuncaklar: hayvan figürleri, kuklalar, yumuşak toplar
- Yaratıcı malzemeler: boya, kil, oyun hamuru, kum tepsisi ve minyatürler
Kimlere iyi gelir?
- Kaygılı, korkulu ya da aşırı utangaç çocuklar
- Öfke nöbetleri ve saldırgan davranışlar gösteren çocuklar
- Boşanma, taşınma, kardeş doğumu gibi değişimlerden etkilenen çocuklar
- Kayıp ya da zor bir yaşantı geçirmiş çocuklar
- Sosyal becerilerde ve arkadaş ilişkilerinde zorlanan çocuklar
- Özgüveni düşük, kendini sık sık eleştiren çocuklar
Araştırmalar ne diyor?
Oyun terapisi üzerine en çok atıf alan çalışmalardan biri, 2005’te yayımlanan ve 93 kontrollü çalışmayı bir araya getiren meta-analizdir (Bratton ve ark.). Bu analiz, oyun terapisinin çocuklarda genel olarak büyük bir olumlu etki (ortalama etki büyüklüğü 0,80) gösterdiğini ve ebeveynlerin sürece dahil edildiği çalışmalarda etkinin daha belirgin olduğunu bildirir. Bu bulgu, bizim de ebeveyn görüşmelerini sürecin vazgeçilmez parçası saymamızın nedenlerinden biridir.
Süreç nasıl ilerler?
- Ebeveyn görüşmesi: Çocuğun öyküsü ve sizi getiren konu konuşulur.
- Tanışma seansları: Çocuk oyun odasını ve terapisti tanır.
- Düzenli seanslar: Genellikle haftada bir, aynı gün ve saatte yapılır. Tutarlılık güven duygusunun temelidir.
- Ebeveyn görüşmeleri: Belirli aralıklarla sürecin genel gidişi ve evde yapılabilecekler paylaşılır.
- Sonlandırma: Hedeflere ulaşıldığında süreç çocuğa önceden haber verilerek, planlı biçimde bitirilir.
Başakşehir’de oyun terapisi hakkında bilgi almak için oyun terapisi sayfamıza bakabilir ya da Therability oyun terapisi tanıtımını okuyabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Oyun terapisi kaç seans sürer?
Çocuğa ve konuya göre değişir. Süreç düzenli aralıklarla ebeveyn görüşmelerinde değerlendirilir ve hedeflere ulaşıldığında planlı bir şekilde sonlandırılır.
Oyun terapisinde ebeveyn odada bulunur mu?
Klasik oyun terapisinde çocuk terapistle yalnız kalır. Bazı yaklaşımlarda ise (örneğin ebeveyn-çocuk etkileşimine odaklanan yöntemler) ebeveyn seansa aktif olarak katılır.
Evde oyun terapisi yapabilir miyim?
Oyun terapisi eğitimli bir uzman gerektirir. Ancak ebeveynler, terapistin önerileriyle evde çocuğa yönelik “özel oyun zamanı” gibi destekleyici uygulamalar yapabilir.
Kaynaklar
- Association for Play Therapy – Why Play Therapy?
- Bratton SC ve ark. The Efficacy of Play Therapy With Children: A Meta-Analytic Review. Prof Psychol Res Pr. 2005
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Çocuğunuza özel değerlendirme için bir uzmanla görüşün.